Tevkifat İade Faturası Nasıl Kesilir? Örnek Taslak Üzerinden

Tevkifat iade faturası, KDV tevkifatı uygulanmış bir faturadaki mal veya hizmetin iadesinde, iade eden tarafın TEVKIFATIADE tipinde düzenlediği e-Faturadır. Bu rehberde tevkifat iade faturasını, e-Fatura portalında gerçekten hazırlayıp Taslaklara Kaydet ile sakladığımız örnek taslak üzerinden alan alan anlatıyoruz. Örnek, tevkifatlı fatura örnek taslağı rehberindeki 625 kodlu faturanın iadesidir; böylece iki belgeyi yan yana karşılaştırabilirsiniz.

Tevkifat iade faturasını kim, ne zaman keser?

İade faturasını malı veya hizmeti iade eden taraf düzenler. İki taraf da e-Fatura mükellefiyse iade eden taraf IADE tipinde e-Fatura keser; asıl fatura tevkifatlıysa bu tip TEVKIFATIADE olur ve iade faturası asıl faturaya referans verir. Yani asıl faturayı alan ve tevkifatı beyan eden alıcı, iade ederken bu kez faturayı düzenleyen taraf olur.

Her iade için yeni bir belge gerekmez:

• Ticari senaryo: Ticari faturada alıcı faturayı 8 gün içinde reddettiyse ayrıca iade faturası düzenlenmez; red yanıtı yeterlidir.
• Temel senaryo: Kabul/red yanıtı yoktur; iade, iade faturasıyla belgelenir.
• Tüketiciye satış: Vergi mükellefi olmayan tüketici iade faturası düzenleyemez. Bu durumda satıcı tüketici iadesinde gider pusulası düzenler.

İptal ile iade arasındaki farkı ve hangi durumda hangisinin seçileceğini e-Fatura iptal ve iade faturası rehberinde ayrıntılı bulabilirsiniz.

Örnek taslağın özeti

Taslakta kullandığımız alanlar ve değerler aşağıdadır. Tablodaki tutarlar örnek hesaptır.

Örnek fatura: taslağın ön izlemesi

Aşağıdaki görsel, taslağın portaldaki Fatura Ön İzleme çıktısıdır. Satıcı ve alıcı bilgileri, ETTN ve karekod verisi değiştirildi; ürün, tutar, kod ve not alanları taslaktakiyle aynıdır. Fatura No alanındaki ABC2099999999999, ön izleme için verilen yer tutucudur; gerçek numara fatura oluşturulunca verilir.

Görselde dikkat edilecek noktalar:

• Fatura Tipi: TEVKIFATIADE bilgi kutusunda görünür.
• Satırda KDV Tutarı örnekte 2.800,00 TL yazar; tevkifat satırı yoktur. Ödenecek tutar 22.800,00 TL'dir.
• Toplamların solundaki İadeye Konu Olan Faturalar tablosunda bağlı fatura numarası ve tarihi (örnekte DIP2026000000001, 13-10-2026) yer alır.

Adım adım tevkifat iade faturası taslağı

1. Temel Bilgiler: alıcı, senaryo ve fatura tipi

Fatura Oluştur ekranında önce alıcıyı seçin. Kayıtlı alıcı listesinden seçtiğinizde vergi numarası, unvan, vergi dairesi ve e-Fatura etiketi (posta kutusu) kendiliğinden dolar. Örnekte alıcı kayıtlı e-Fatura kullanıcısı olduğu için senaryo olarak Temel E-Fatura seçildi. Ardından Fatura Tipi listesinden Tevkifat İade seçilir. Listede Satış, İade, Tevkifat, Tevkifat İade, İstisna, Özel Matrah ve İhraç Kayıtlı gibi tipler yan yana durur; tevkifatsız bir faturanın iadesi için düz İade tipi kullanılır.

Alıcınızın e-Fatura kullanıcısı olup olmadığından emin değilseniz önce e-Fatura mükellefi sorgulama yapın. İade tipinde e-Fatura yalnız iki taraf da e-Fatura mükellefiyse düzenlenir.

2. Fatura Bilgileri: bağlı olan fatura

Tevkifat İade seçildiği anda Fatura Bilgileri bölümüne iki zorunlu alan eklenir:

• Bağlı Olan Satış Fatura Numarası: İade ettiğiniz asıl faturanın numarası. Alanın ipucu metni "Örn: ABC2024000000001" biçimindedir: 3 karakterlik ön ek, 4 haneli yıl ve 9 haneli sıra numarası, toplam 16 karakter. Örnekte DIP2026000000001 yazdık.
• Bağlı Olan Fatura Tarihi: Asıl faturanın düzenlenme tarihi; tarih seçiciden girilir. Örnekte 13.10.2026 kullandık.

Bu iki bilgi, iade faturasının hangi faturaya ait olduğunu gösterir. Kayıtlı taslağın verisinde de asıl faturaya "IADE" tipli bir referans (fatura numarası ve tarih) olarak saklandığını gördük. Numarayı asıl faturadan kopyalayın; tek bir karakter hatası, alıcının iadeyi eşleştirmesini zorlaştırır.

3. Ürün / Hizmet satırı ve tevkifat kodu

Satırı asıl faturadaki gibi doldurun: ürün veya hizmet adı, miktar, birim, birim fiyat ve KDV oranı. Örnekte "ÖRNEK HİZMET - Ticari Reklam Hizmeti (İade)", 1 Adet ve %20 KDV kullandık; satırdaki örnek fatura tutarı 20.000,00 TL'dir.

Tevkifat sütununda asıl faturadaki kodun aynısını seçin. Örnekte bu kod 625'tir (ticari reklam hizmetleri, oran 3/10). Kodların tam listesi için KDV tevkifat kodları ve oranları rehberine bakabilirsiniz. Sütunlar dar ekranda sığmazsa Tabloyu Genişlet ile tüm kolonları açabilirsiniz.

4. Toplamları kontrol edin

Kod seçildikten sonra toplamlar şöyle oluştu (örnek hesap):

• Ürün / Hizmet toplam tutar: 20.000,00 TL
• Hesaplanan KDV (%20): 2.800,00 TL
• Vergiler dahil toplam tutar: 22.800,00 TL
• Ödenecek tutar: 22.800,00 TL

Dikkat edin: asıl tevkifatlı faturada görülen "Hesaplanan KDV Tevkifatı (−)" satırı iade faturasında yoktur. Kayıtlı taslak verisinde de KDV 2.800 olarak tutuluyor ve ayrı bir tevkifat bloğu bulunmuyor.

5. Taslaklara Kaydet

Sağdaki Fatura Özeti panelinden Taslaklara Kaydet'e basın. "e-Faturanız taslak olarak kaydedildi." mesajıyla birlikte gelen bağlantıdan Taslak e-Faturalar listesine geçersiniz. Listede senaryo, fatura tipi, son düzenleme tarihi, alıcı unvanı ve VKN görünür; Düzenle ile taslağı yeniden açabilir, kontrol ettikten sonra Fatura oluştur ile gönderebilirsiniz.

İade KDV'si neden daha düşük?

Asıl tevkifatlı faturada KDV ikiye bölünür. 625 kodunda KDV'nin 3/10'unu alıcı tevkif edip kendi beyannamesiyle öder; kalan kısmı satıcı alıcıdan tahsil eder. Örnek fatura tutarında KDV 4.000 TL'dir: bu örnekte 1.200 TL'si tevkifat, örnekteki 2.800 TL'si ise satıcıya ödenen KDV'dir.

İade faturası, asıl faturada karşı tarafa gerçekten ödenmiş olanı geri çevirir. Tevkifat kısmını alıcı zaten kendisi beyan ettiği için iade faturasında yeniden hesaplanmaz. Bu yüzden iade faturasındaki KDV, satıcının tahsil ettiği oran (toplam KDV'nin onda yedisi) kadardır.

Tevkifat oranı farklı bir kodda farklıdır; formülde 3/10 yerine asıl faturadaki kodun oranı yazılır. Muhasebe kaydı ve beyanname düzeltmesi tarafında işlemin nasıl izleneceğini mali müşavirinizle teyit edin.

Tevkifat faturası ile tevkifat iade faturası karşılaştırması

İki belgede ödenecek tutarın aynı çıkması tesadüf değildir: asıl faturada alıcı satıcıya 22.800 TL toplam ödemişti; tam iadede bu tutar geri döner.

Kısmi iade ve birden fazla satır

Örnekte asıl faturadaki tek satırın tamamı iade edildi. Kısmi iadede yalnız iade edilen miktar veya bedel satıra yazılır; tevkifat kodu yine asıl faturadakiyle aynı kalır ve portal iade KDV'sini aynı orana göre küçültür. Asıl faturada farklı tevkifat kodlu birden fazla satır varsa, iade faturasında da her satır kendi koduyla ayrı ayrı yazılır. Böylece alıcı ve satıcı tarafında her kalem, asıl faturadaki karşılığıyla birebir eşleşir.

Aynı asıl faturaya birden fazla iade yapılıyorsa her iade faturasında bağlı fatura numarası ve tarihi aynı asıl faturayı gösterir. İadelerin toplamının asıl fatura tutarını aşmadığını kayıtlarınızdan kontrol etmeniz, mutabakatı kolaylaştırır.

Sık yapılan hatalar

• Düz İade tipi seçmek: Asıl fatura tevkifatlıysa iade de TEVKIFATIADE tipinde olmalıdır; düz İade tipi tevkifatsız faturaların iadesi içindir.
• Farklı tevkifat kodu seçmek: İade satırındaki kod asıl faturadakiyle aynı olmalıdır; aksi halde iade KDV'si asıl faturayla tutmaz.
• Bağlı fatura numarasını yanlış yazmak: 16 karakterlik numarayı asıl faturadan kopyalayın; ön eki ve yılı kontrol edin.
• Reddedilmiş ticari faturaya ayrıca iade kesmek: Ticari senaryoda süresinde reddedilen faturanın iadesi için yeni belge gerekmez.
• Tüketiciden iade faturası beklemek: Vergi mükellefi olmayan alıcı iade faturası düzenleyemez; satıcı gider pusulası düzenler.
• Taslağı kontrol etmeden göndermek: Taslak yeniden açıldığında tevkifat kodunun boş gelebildiğini gözlemledik; toplamları göndermeden önce mutlaka kontrol edin.

Diğer fatura tiplerinin örnek taslaklarını örnek fatura taslakları bölümünde, tüm tipleri ve senaryoları ise e-Fatura senaryoları ve fatura tipleri rehberinde bulabilirsiniz.