İstisna Faturası Nasıl Kesilir? 335 Kodlu Örnek Taslak

İstisna faturası nasıl kesilir sorusunun cevabını bu rehberde gerçek bir örnek taslak üzerinden veriyoruz: e-Fatura portalında İstisna tipinde, 335 istisna koduyla (basılı kitap teslimi) bir taslak hazırladık ve her alanı tek tek açıklıyoruz. Taslak gönderilmedi; yalnızca "Taslaklara Kaydet" ile saklandı. Alıcı ve gönderen bilgileri bu yazıda gizlendi.

İstisna faturasında KDV hesaplanmaz, ama bu "KDV oranını %0 yap ve geç" demek değildir. Her 0 KDV'li satırın neden vergisiz olduğunu gösteren geçerli bir istisna kodu taşıması gerekir. Aşağıda bu kodun portalda nereden ve nasıl eklendiğini, en çok takılınan adımla birlikte göreceksiniz.

İstisna faturası nedir, ne zaman kesilir?

İstisna faturası, KDV Kanunu'nda vergiden istisna tutulan bir teslim veya hizmet için düzenlenen e-Fatura tipidir (UBL-TR'de ISTISNA). Faturada matrah görünür, hesaplanan KDV sıfırdır ve satırda hangi kanun maddesine dayanıldığını gösteren 3xx (tam istisna) ya da 2xx (kısmi istisna) kodu yer alır.

Pazaryeri satıcıları bu tipe en çok şu durumlarda ihtiyaç duyar:

• Malı yurt dışındaki alıcıya doğrudan gönderdiğinizde (mal ihracatı; imalatçıysanız ayrı kod),
• Kanunda istisna sayılan bir ürünü sattığınızda (örneğimizdeki basılı kitap gibi),
• Uluslararası taşımacılık, diplomatik misyonlara teslim gibi özel durumlarda.

Malı yurt içindeki bir ihracatçıya, o ihraç etsin diye teslim ediyorsanız fatura tipi İstisna değil İhraç Kayıtlı olur. Bunun adım adım örneği için ihraç kayıtlı fatura (701) örnek taslağı rehberine bakın. Tüm kod listesini ise e-Fatura istisna kodları yazısında bulabilirsiniz.

Örnek taslağın özeti

Taslağı portalın Fatura Oluştur ekranında hazırladık. Ekran yukarıdan aşağı şu bölümlerden oluşuyor: Temel Bilgiler, Alıcı Bilgileri, Fatura Bilgileri, Ek Bilgiler, Ürün / Hizmet, Toplamlar ve Fatura Notu. Sağda ise Fatura Özeti paneli ile "Fatura Ön İzleme", "Taslaklara Kaydet", "Fatura oluştur" ve "Vazgeç" düğmeleri var.

Senaryo olarak Temel E-Fatura seçtik; alıcının kabul/red yanıtı gerektiren durumlarda Ticari E-Fatura da seçilebilir. Senaryo farkları için e-Fatura senaryoları ve fatura tipleri rehberine göz atabilirsiniz.

Örnek fatura: taslağın ön izlemesi

Aşağıdaki görsel, taslağın portaldaki Fatura Ön İzleme çıktısıdır. Satıcı ve alıcı bilgileri, ETTN ve karekod verisi değiştirildi; ürün, tutar, kod ve not alanları taslaktakiyle aynıdır. Fatura No alanındaki ABC2099999999999, ön izleme için verilen yer tutucudur; gerçek numara fatura oluşturulunca verilir.

Görselde dikkat edilecek noktalar:

• Satırda KDV Oranı %0,00 ve KDV Tutarı 0,00 TL görünür; örnek toplam olarak ödenecek tutar 10.000,00 TL'dir.
• Alt kutuda Vergi İstisna Muafiyet Sebebi: 335-13/n satırı yer alır. Kod seçilmeseydi bu satır olmazdı ve 0 KDV'li fatura GİB kontrolünden geçmezdi.
• Taslağı Düzenle ile yeniden açtığımızda Tam İstisna sütunu ve 335 kodu boş geldi; ön izlemeden önce Vergi Ekle/Kaldır ile yeniden ekledik.

İstisna faturası nasıl kesilir? Adım adım taslak

1. Temel Bilgiler: alıcı, senaryo ve fatura tipi

"Alıcı Listesi" alanında kayıtlı alıcıyı arayıp seçtik. Seçim yapılınca VKN, ünvan, il, ilçe, vergi dairesi ve Etiket (alıcının e-Fatura posta kutusu adresi) kendiliğinden doldu. Alıcı listede yoksa VKN'yi yazıp bilgileri elle girebilir, "Kayıtlı Alıcılarıma Ekle" ile sonraki faturalar için saklayabilirsiniz.

Ardından Senaryo: Temel E-Fatura ve Fatura Tipi: İstisna seçildi. Fatura tipi seçilmeden form kaydedilmiyor; alan boşken kırmızı "Fatura tipi seçimi zorunludur" uyarısı çıkıyor.

2. Alıcı ve fatura bilgileri

Alıcı Bilgileri bölümünde yıldızlı alanlar zorunlu: ünvan, ülke, il, ilçe, vergi dairesi ve etiket. Telefon, e-posta, posta kodu ve açık adres isteğe bağlı.

Fatura Bilgileri bölümünde düzenleme tarihi (o anki tarih ve saat), para birimi, fatura şablonu ve fatura ön eki var. Taslak aşamasında fatura numarası verilmiyor; numara, fatura oluşturulduğunda seçili ön eke göre atanıyor.

3. Ürün satırı ve KDV oranı %0

Ürün / Hizmet tablosuna "ÖRNEK ÜRÜN - Basılı Kitap" adıyla 50 adet, birim fiyatı 200 TL olan örnek bir satır girdik ve KDV oranı olarak %0 seçtik. Burada portal kritik bir uyarı verdi.

4. Vergi Ekle/Kaldır ile Tam İstisna eklemek

İstisna tipini seçmek, tabloya kendiliğinden bir istisna sütunu eklemiyor. KDV oranı %0 seçilince tablonun üstünde kırmızı bir uyarı çıktı:

Turuncu Vergi Ekle/Kaldır düğmesine basınca açılan pencerede şu seçenekler listeleniyor: İndirim, Kısmi İstisna, Tam İstisna, ÖTV, ÖTV İstisna ve Konaklama Vergi İstisnası. Basılı kitap teslimi tam istisna olduğu için "Tam İstisna" kutusunu işaretleyip Kaydet'e bastık. Tabloya yeni bir Tam İstisna sütunu eklendi.

5. İstisna kodunu seçmek

Tam İstisna sütunundaki listede "335" yazarak aradık ve portalın listesindeki "335 - 13/n 5300 Basılı Kitap ve Süreli Yayınların Tesliminde İstisna" seçeneğini seçtik. Bu kod, KDV Kanunu'nun 13/n maddesindeki basılı kitap ve süreli yayın teslimlerine karşılık geliyor.

Arama kutusu kod numarasıyla çalışıyor; "335" yazınca birden fazla sonuç çıkabiliyor, bu yüzden açıklamayı okuyarak seçin. Satır sayısı birden fazlaysa her satır için kodu ayrı ayrı seçmeniz gerekir.

6. Toplamları kontrol etmek

Kod seçildikten sonra Toplamlar bölümü şöyle görünüyordu (örnek hesap):

Hesaplanan KDV sıfır olduğu için vergiler dahil toplam ile ödenecek tutar, bu örnek fatura tutarında matrahla aynıdır.

7. Fatura notu ve Taslaklara Kaydet

Fatura notuna istisnanın dayanağını yazdık: "3065 sayılı KDV Kanunu 13/n gereği basılı kitap teslimi KDV'den istisnadır (istisna kodu 335)." Not zorunlu değil, ama alıcının muhasebesi ve sizin arşiviniz için faydalıdır.

Son olarak sağ paneldeki Taslaklara Kaydet düğmesine bastık. Ekranda "e-Faturanız taslak olarak kaydedildi." mesajı çıktı. Taslak, E-Fatura → Taslak e-Faturalar sekmesinde senaryo, fatura tipi, son düzenleme tarihi ve alıcı bilgisiyle listeleniyor; "Düzenle" ile yeniden açılabiliyor.

Tam istisna ve kısmi istisna farkı

Vergi Ekle/Kaldır penceresindeki iki istisna seçeneği farklı kod ailelerine gider. Doğru aileyi seçmezseniz aradığınız kod listede çıkmaz.

Mal ihracatında genel kod 301'dir; malı kendiniz üretip ihraç ediyorsanız imalatçıların mal ihracatı için ayrı bir kod (338) vardır. İhracatçıya teslimde ise İstisna değil İhraç Kayıtlı tipi ve 701 kodu kullanılır.

İstisna faturasında sık yapılan hatalar

%0'ı oran sanmak. KDV oranları %1, %10 ve %20'dir; %0 bir oran değildir. 0 KDV'li her satırda geçerli bir istisna ya da diğer işlem kodu bulunmalıdır. Kodu eksik satır GİB kontrolünden geçmez.

351'i istisna kodu gibi kullanmak. 351 "KDV - İstisna Olmayan Diğer" kodudur; istisna değildir ve Satış tipiyle kullanılır. Gerçek bir istisnada ilgili 3xx/2xx kodu ve İstisna tipi seçilmelidir. Ayrıntı için 351 istisna kodu nedir yazısına bakın.

308 ve 339'u Temel/Ticari faturada kullanmak. UBL-TR 1.43 kod listesiyle (yürürlük 14.09.2026) 308 ve 339 yalnız Yatırım Teşvik senaryosunda kullanılabiliyor; Temel veya Ticari senaryodaki İstisna faturasında reddediliyor. Bkz. 308 ve 339 istisna kodları.

Listede olmayan kod yazmak. Kod listesinde bulunmayan numaralar GİB şematronunca reddedilir. Portalın açılır listesinden seçmek bu hatayı büyük ölçüde önler.

Tip ile kodu karıştırmak. 7xx ihraç kayıtlı kodları İstisna tipinde, 3xx kodları İhraç Kayıtlı tipinde kullanılamaz. Kod ile fatura tipi uyuşmazsa fatura reddedilir.

Alıcı e-Fatura kullanıcısı değilse ya da satırlar karışıksa

Bu örnekte alıcı kayıtlı bir e-Fatura kullanıcısıydı; bu yüzden faturayı e-Fatura olarak hazırladık. Seçim satıcının ve alıcının durumuna bağlıdır: siz e-Fatura mükellefiyseniz ve alıcı kayıtlı e-Fatura kullanıcısı değilse aynı işlem için e-Arşiv fatura düzenlenir. Siz yalnız e-Arşiv kullanıyorsanız alıcı kayıtlı olsa bile e-Arşiv fatura kesersiniz. İstisna kodu ve KDV mantığı iki belgede de aynıdır.

Aynı faturada hem istisnalı hem KDV'li ürün varsa dikkatli olun. İstisna tipinde her satırın bir istisna koduna dayanması beklenir; KDV'li normal satış satırlarını ayrı bir Satış faturasıyla kesmek, hem GİB kontrolünde hem muhasebe kaydında karışıklığı önler. Birden fazla istisnalı ürün aynı koda dayanıyorsa "Ürün/Hizmet Ekle" ile yeni satır açıp her birinde kodu yeniden seçin; portal kodu satır bazında tutuyor.

Satır sayısı çoksa "Tabloyu Genişlet" düğmesiyle tabloyu tam ekran açmak işinizi kolaylaştırır. Dar ekranda istisna sütunu sağda gizli kalabiliyor; genişletilmiş görünümde ürün adı, miktar, birim fiyat, KDV oranı, istisna kodu ve toplam fiyat aynı satırda görünür.

Taslaktan faturaya

Taslak, GİB'e gönderilmiş bir fatura değildir; numara almaz ve alıcıya ulaşmaz. Kontrolü bitirdiğinizde aynı ekranda Fatura oluştur düğmesiyle faturayı düzenlersiniz. Bu aşamadan sonra hata fark ederseniz e-Fatura iptal ya da iade süreçleri gerekir; ayrıntılar için e-Fatura iptal ve iade rehberine bakabilirsiniz.

Diğer fatura tiplerinin örnek taslakları da bu bölümde: tevkifatlı fatura örnek taslağı ve 702 DİİB ihraç kayıtlı fatura örneği.