e-FaturaSözlük
Proforma Fatura Nedir, Resmî Fatura Yerine Geçer mi?
Mevzuata göre son kontrol: 3 Ekim 2026
Kısaca
Proforma fatura, satış gerçekleşmeden önce fiyatı, miktarı ve satış şartlarını alıcıya bildiren teklif niteliğinde bir belgedir. Mali belge sayılmaz, KDV doğurmaz ve resmî faturanın yerine geçmez; satış gerçekleşince ayrıca fatura düzenlenir.
Proforma fatura nedir sorusunun kısa cevabı: proforma fatura, satış gerçekleşmeden önce alıcıya malın ya da hizmetin fiyatını, miktarını ve satış şartlarını bildiren teklif niteliğinde bir belgedir. Vergi Usul Kanunu'nda tanımlanmış bir fatura değildir, mali belge sayılmaz ve KDV doğurmaz; bu yüzden resmî faturanın yerine geçmez. Satış gerçekleştiğinde ayrıca e-Fatura ya da e-Arşiv fatura düzenlenir.
Proforma fatura nedir, ne işe yarar?
Proforma, "satış olursa fatura böyle olacak" diyen bir ön belgedir. Pazaryeri satıcısının günlük işinde şu durumlarda karşınıza çıkar:
- Kurumsal toplu sipariş: Bir şirket, pazaryeri dışında toplu alım yapmak istediğinde satın alma onayı için sizden fiyatları ve teslim şartlarını gösteren bir belge ister.
- Ön ödeme talebi: Özel üretim ya da büyük miktarlı siparişte alıcıdan ödeme istemeden önce tutarı ve şartları yazılı olarak bildirirsiniz.
- Fiyat teklifinin netleşmesi: İskonto, kargo, teslim süresi ve ödeme vadesi gibi şartlar tek belgede toplanır; taraflar satıştan önce aynı rakamı görür.
- İhracat: Yurt dışındaki alıcı fiyatı ve teslim şeklini proformayla görür; aşağıda ayrıca ele aldık.
Proformada genellikle düzenleyen ve alıcının bilgileri, belgenin "proforma" olduğunu gösteren ibare, tarih ve teklifin geçerlilik süresi, ürünler, miktarlar ve birim fiyatlar, bilgi amaçlı KDV tutarı, teslim ve ödeme şartları yer alır. Yasal bir şablonu yoktur; geçerlilik süresini de düzenleyen belirler.
Proforma fatura resmî fatura yerine geçer mi?
Hayır. Aradaki farkı tabloda topladık:
| Konu | Proforma fatura | Fatura (e-Fatura / e-Arşiv) |
|---|---|---|
| Yasal niteliği | Teklif belgesi; Vergi Usul Kanunu'nda tanımlı değil | Vergi Usul Kanunu'na göre fatura |
| Ne zaman düzenlenir? | Satıştan önce | Teslim ya da hizmetten itibaren en geç 7 gün içinde |
| KDV | Doğurmaz; tutar yalnız bilgi amaçlı gösterilir | Hesaplanır ve beyan edilir |
| Defter kaydı | Satış ya da gider olarak kaydedilmez | Gelir ve gider kaydına dayanak olur |
| Alıcının KDV indirimi | Yapılamaz | Genel şartlar çerçevesinde yapılabilir |
| GİB sistemi | e-Belge değildir | e-Fatura ya da e-Arşiv olarak düzenlenir |
e-Fatura'daki fatura tipleri (SATIS, IADE, ISTISNA vb.) arasında "proforma" diye bir tip yoktur; dolayısıyla proformayı e-Fatura sistemi üzerinden göndermek mümkün değildir. Proformayı PDF ya da e-posta ile gönderirsiniz.
Proforma ile ödeme alınsa bile satış faturası ayrıca düzenlenir. Malı teslim ettiğinizde faturayı en geç 7 gün içinde kesmeniz gerekir; bkz. fatura kaç gün içinde kesilmeli. Ön ödemenin alındığı ama teslimin sonraya kaldığı durumlarda faturanın zamanlamasını mali müşavirinizle teyit edin. Hangi türde fatura keseceğinizi sizin e-Fatura mükellefi olup olmamanız ve alıcının kayıtlı kullanıcı olup olmadığı belirler: e-Fatura ile e-Arşiv farkı.
İhracatta proforma fatura
Yurt dışı satışlarda proforma, alıcıyla satıcının fiyat, para birimi, teslim şekli ve ödeme yöntemi üzerinde anlaşmasını sağlayan ilk belgedir. Ödeme yöntemine göre bankalar ve alıcının kendi ülkesindeki ithalat işlemleri proformayı isteyebilir. Mal gönderilirken düzenlenen asıl belge ise ihracat faturasıdır; e-Fatura'da bunun için ayrı bir senaryo (IHRACAT) bulunur ve mal ihracatı satırında ilgili istisna kodu (301) kullanılır. Kodların listesi e-Fatura istisna kodları yazımızda.
Proformadaki rakamlarla ihracat faturasındaki rakamların tutarlı olması, bankada ve gümrükte sorun yaşamamak için önemlidir. Fiyat ya da miktar değiştiyse yeni bir proforma düzenleyip alıcıya iletin.
Sık sorulan sorular
Proforma fatura deftere işlenir mi?
Hayır. Proforma bir teklif belgesidir; satış ya da gider kaydına dayanak olmaz. Kayıt, satış gerçekleşince düzenlenen faturaya göre yapılır.
Proforma fatura e-Fatura olarak kesilebilir mi?
Hayır. e-Fatura fatura tipleri arasında proforma yoktur; proforma PDF ya da e-posta gibi yollarla gönderilir.
Proforma faturanın geçerlilik süresi ne kadar?
Yasal bir süre yoktur. Teklifin ne kadar geçerli olduğunu düzenleyen belirler ve belgeye yazar.
Kaynaklar
#proforma fatura#teklif#ihracat#fatura
Kafatura Editör Ekibi
Pazaryeri satıcılarının günlük sorularını, doğrulanmış mevzuat bilgi tabanına dayanarak yanıtlıyoruz. Bir hata ya da güncel olmayan bilgi görürseniz bize yazın.
