Pazaryerinde Kâr Nasıl Hesaplanır? Komisyon, Kargo, KDV ve Stopaj Dahil

Pazaryerinde kâr nasıl hesaplanır sorusunun kısa cevabı şudur: önce satış fiyatının içindeki KDV'yi ayırırsınız, kalan KDV hariç tutardan komisyon, kargo, hizmet bedeli, ürün maliyeti ve beklenen iade maliyetini düşersiniz. KDV ve e-ticaret stopajı ise kâr hesabına gider olarak girmez; biri devlete aktardığınız vergi, diğeri yıl içinde mahsup edeceğiniz peşin vergidir. Bu rehberde bütün kalemleri tek bir sipariş örneğinde, tablolarla gösteriyoruz.

Pazaryerinde kâr nasıl hesaplanır: temel formül

KDV mükellefi bir satıcı için doğru formül KDV hariç tutarlar üzerinden kurulur:

Bu formülde giderler de KDV hariç yazılır. Satışta müşteriden tahsil ettiğiniz KDV (hesaplanan KDV) ile alışlarda ve pazaryeri faturalarında ödediğiniz KDV (indirilecek KDV) arasındaki fark KDV beyannamesiyle ödenir ya da sonraki aya devreder. Bu fark kârınızı değil, vergi borcunuzu belirler.

En sık yapılan hata, KDV dahil satış fiyatından KDV dahil giderleri çıkarıp kalanı kâr sanmaktır. Aşağıdaki örnekte bu yöntemin kârı neden olduğundan yüksek gösterdiğini rakamla göreceksiniz.

Örnekte kullanılan varsayımlar

Hesabı somutlaştırmak için Trendyol veya Hepsiburada'da satılan, %20 KDV'li bir ürün düşünelim. Aşağıdaki komisyon oranı, kargo bedeli, hizmet bedeli ve iade varsayımları örnektir; gerçek oran ve tutarlar pazaryerine, kategoriye, kampanyaya ve sözleşmenize göre değişir. Kendi hesabınızda satıcı panelinizdeki güncel değerleri kullanın.

Kalem kalem maliyetler

1. KDV dahil fiyattan KDV hariç tutara

Müşterinin ödediği 600,00 TL'nin içinde KDV vardır. KDV hariç tutarı bulmak için fiyatı (1 + KDV oranı) ile bölersiniz: 600,00 ÷ 1,20 = 500,00 TL. Aradaki 100,00 TL hesaplanan KDV'dir ve sizin geliriniz değildir. Formüllerin ayrıntısı ve farklı oranlar için KDV hesaplama yazımıza bakabilirsiniz.

2. Komisyon (örnek oran)

Örnekte komisyon oranını %15 kabul ettik ve satış fiyatı üzerinden hesapladık: 600,00 × 0,15 = 90,00 TL. Komisyonun hangi tutar üzerinden hesaplandığı (indirim öncesi ya da sonrası fiyat, vergiler dahil ya da hariç tutar) platform sözleşmesinde ve hakediş detayında yazar. Kendi hesabınızda bu tabanı mutlaka kontrol edin; aynı oran farklı tabanda farklı sonuç verir.

3. Komisyon faturasının KDV'si

Pazaryerleri komisyon, hizmet/platform bedeli, anlaşmalı kargo, reklam ve kampanya katılım bedelleri için satıcıya %20 KDV'li fatura keser. Örnekteki 90,00 TL komisyonun faturası 90,00 + 18,00 = 108,00 TL olur.

Bu 18,00 TL indirilecek KDV'dir: 191 İndirilecek KDV hesabına alınır ve satıştan doğan KDV'den düşülür. Bu yüzden kâr hesabında maliyet olarak yazılmaz. Bedelin kendisi genellikle 760 Pazarlama Satış ve Dağıtım Giderleri hesabında izlenir; kaydın tamamını pazaryeri komisyon faturası muhasebe kaydı yazısında gösterdik.

4. Kargo

Pazaryerinin anlaşmalı kargosunu kullanıyorsanız kargo bedeli de pazaryerinin faturasıyla gelir: örnekte 60,00 TL + 12,00 TL KDV. Kargo firmaları paketin desisini ve gerçek ağırlığını karşılaştırıp büyük olanı ücretlendirir; ürün kartına yanlış desi girmek beklemediğiniz kargo farkları doğurur. Hesap yöntemi için desi nedir yazımıza bakın.

Müşteriden ayrıca kargo ücreti alıyorsanız bu tutar satış bedelinin parçasıdır ve KDV matrahına dahildir (KDVK 24/b). Kâr hesabında bu tahsilatı satışa, ödediğiniz kargo bedelini gidere yazın.

5. Hizmet bedeli ve diğer platform giderleri

Bazı pazaryerleri sipariş başına hizmet, platform veya işlem bedeli adıyla ayrı bir tutar keser. Örnekte bu bedel 10,00 TL + 2,00 TL KDV'dir. Reklam ve kampanya katılım bedelleri de aynı mantıkla KDV hariç tutarlarıyla gider yazılır. Bunları sipariş başına dağıtmak için aylık toplamı o ayın sipariş sayısına bölebilirsiniz.

6. E-ticaret stopajı (%1)

Pazaryerleri 1 Ocak 2025'ten beri satıcılara yaptıkları ödemelerden %1 gelir veya kurumlar vergisi kesintisi yapar. Kesintinin matrahı KDV hariç ürün satış bedelidir; pazaryerinin kestiği komisyon, kargo ve hizmet bedelleri matrahtan düşülmez. Örnekte 500,00 × 0,01 = 5,00 TL.

Bu tutar gider değildir. Geçici ve yıllık beyannamede hesaplanan vergiden mahsup edilen peşin vergidir ve muhasebede 193 Peşin Ödenen Vergiler ve Fonlar hesabında izlenir. Bu yüzden kâr tablosuna değil, nakit (hakediş) tablosuna yazılır. Basit usul mükellefleri, muaf esnaf ve bedeli pazaryeri dışında tahsil edilen satışlar gibi bazı durumlarda kesinti yapılmaz; ayrıntılar e-ticaret stopajı rehberimizde.

7. İade maliyeti

İade, kârı en çok aşındıran ve hesapta en sık unutulan kalemdir. Mesafeli satışta tüketici malı teslim aldığı günden itibaren 14 gün içinde gerekçe göstermeden cayabilir. 1 Ocak 2026'dan beri satıcının belirlediği taşıyıcıyla gönderilen cayma iadesinin masrafından tüketici sorumlu tutulamaz; yani iade kargosu çoğu durumda sizde kalır. Kuralların tamamı için mesafeli satışta cayma hakkı yazısına bakabilirsiniz.

Sipariş başına iade maliyetini beklenen değer olarak hesaplayın: iade oranı × iade başına kayıp. Örnekte 120,00 × 0,05 = 6,00 TL. İade edilen siparişte komisyonun geri verilip verilmediği platform kurallarına bağlıdır. Ürün satılamaz durumda dönüyorsa ürün maliyetini de iade başına kayba ekleyin.

8. Ürün maliyeti

Ürün maliyeti, alış faturanızdaki KDV hariç tutardır: örnekte 250,00 TL. Alışta ödediğiniz 50,00 TL KDV de indirilecek KDV'dir. Kendi ürettiğiniz ürünlerde hammadde, ambalaj ve işçiliği birim başına dağıtarak maliyeti bulun.

Tek örnekte kâr tablosu

Bütün kalemleri KDV hariç tutarlarla bir araya getirdiğimizde tablo şöyle olur:

Bu tabloda iki kalem bilerek yok: 100,00 TL hesaplanan KDV ve 5,00 TL stopaj. Bulunan 84,00 TL, gelir veya kurumlar vergisinden önceki kârdır.

Hesaplanan ve indirilecek KDV: KDV neden kâra girmez?

KDV, satıcının üzerinden geçen bir vergidir. Satışta gösterdiğiniz KDV hesaplanan KDV'dir; alışlarda ve pazaryerinin size kestiği faturalarda ödediğiniz KDV indirilecek KDV'dir. Beyannamede ikisinin farkını ödersiniz.

Şimdi aynı örneği KDV dahil rakamlarla, yani yaygın hatalı yöntemle hesaplayalım: 600,00 − 108,00 − 72,00 − 12,00 − 300,00 − 6,00 = 102,00 TL. Bu sonuç gerçek kârdan 18,00 TL fazladır ve fark tam olarak ödeyeceğiniz net KDV'dir. KDV dahil tutarlarla hesap yapacaksanız sonuçtan net KDV'yi düşmeyi unutmayın.

İndirilecek KDV'nin hesaplanan KDV'den fazla olduğu aylarda fark devreden KDV olarak sonraki döneme geçer. Bu durum nakit akışınızı etkiler ama kâr hesabını değiştirmez.

Kâr ile hakediş aynı şey değil

Pazaryerinin banka hesabınıza yatırdığı tutar (hakediş) kârınız değildir. Hakediş, müşteriden tahsil edilen tutardan pazaryerinin kendi faturalarını ve stopajı düşmesiyle oluşur. Aşağıdaki örnekte komisyon, kargo ve hizmet bedellerinin hakedişten mahsup edildiği varsayılmıştır:

Hakedişten kâra ulaşmak için şu düzeltmeleri yaparsınız: 403,00 TL'den ürün alışına ödediğiniz 300,00 TL'yi, ödenecek 18,00 TL net KDV'yi ve 6,00 TL beklenen iade maliyetini düşer, beyannamede mahsup edeceğiniz 5,00 TL stopajı geri eklersiniz. Sonuç yine 84,00 TL'dir.

Hakedişin zamanında ve eksiksiz gelip gelmediğini kontrol etmek ayrı bir iştir. 6563 sayılı Kanun'a göre pazaryeri satış bedelini, tasarrufuna girdiği ve sipariş alıcıya ulaştığı tarihten itibaren 5 iş günü içinde satıcıya ödemelidir. Kontrol yöntemini pazaryeri hakediş mutabakatı rehberinde anlattık.

Fiyat belirlerken tersinden hesap

Hedeflediğiniz kâra göre satış fiyatı bulmak için yüzdesel kesintileri ve sabit tutarları ayırın. Örnekte sabit tutarlar kargo, hizmet bedeli, ürün maliyeti ve iade maliyetidir: 60,00 + 10,00 + 250,00 + 6,00 = 326,00 TL. Satış fiyatının her lirasından vergiler ayrıldıktan sonra 1 ÷ 1,20 = 0,8333 lira kalır; komisyon satış fiyatının 0,15'i olduğu için fiyatın her lirası size 0,8333 − 0,15 = 0,6833 lira bırakır.

İade maliyetini sabit tutar gibi kabul ettiğimiz için sonuç yaklaşıktır. Kampanya dönemlerinde komisyon oranı veya kargo baremi değişiyorsa hesabı o döneme ait değerlerle tekrarlayın.

Sık yapılan hatalar

• KDV dahil fiyattan kâr hesaplamak: Net KDV düşülmezse kâr, örnekteki gibi olduğundan yüksek görünür.
• Komisyon faturasının KDV'sini maliyet saymak: Bu KDV indirilecek KDV'dir; maliyete eklenirse kâr olduğundan düşük görünür.
• Stopajı gider yazmak: %1 kesinti mahsup edilecek peşin vergidir; zarar ettiğiniz yıllarda bile iade yolu vardır.
• İndirimi hesaba katmamak: Satıcının karşıladığı ve faturada gösterilen iskonto KDV matrahına girmez (KDVK 25/a); kâr hesabında indirimli KDV hariç tutarı esas alın. Pazaryerinin karşıladığı kuponlar için Trendyol'da satıcı ayrıca Trendyol'a fatura keser.
• Reklam ve iade giderlerini dağıtmamak: Aylık reklam bütçesi ve iade oranı ürün başına dağıtılmazsa en çok satan ürün bile zarar ediyor olabilir.
• Tek bir oranı tüm kanallara uygulamak: Her pazaryerinin komisyon, kargo ve hizmet bedeli yapısı farklıdır; kârlılığı kanal bazında ayrı hesaplayın.

Örnekteki oranlar ve tutarlar yalnız yöntemi göstermek içindir. Vergi hesabınız şirket türünüze ve diğer gelirlerinize göre değişebileceği için hesap yapınızı mali müşavirinizle teyit edin.