UBL-TR 1.43 Yürürlükte: 14 Eylül'den Beri e-Faturada Neler Değişti?

GİB'in 27 Temmuz 2026'da yayımladığı UBL-TR Kod Listeleri 1.43 sürümü 14 Eylül 2026'dan beri yürürlükte. UBL-TR 1.43 ile 233 numaralı yeni kısmi istisna kodu eklendi, 308 ve 339 istisna kodları yalnız Yatırım Teşvik senaryosuna bağlandı, KAMU senaryosunda IADE tipine izin verildi ve şarj hizmeti faturalarına yeni zorunlu alanlar geldi. Kurallara uymayan fatura GİB'in kontrol kurallarına (şematron) takılıp reddedildiği için değişiklik e-Fatura ve e-Arşiv düzenleyen herkesi, en çok da yazılımını güncel tutmayan işletmeleri ilgilendiriyor.

UBL-TR 1.43'ün dayanağı ve takvimi

Bu güncelleme Resmî Gazete'de yayımlanan bir tebliğ değil; GİB'in e-Belge teknik dokümanlarında (UBL-TR Kod Listeleri ve buna bağlı kontrol kuralları) yaptığı bir sürüm değişikliğidir ve GİB e-Belge duyurularıyla ilan edilir. Faturanızı bir özel entegratör ya da fatura yazılımı üzerinden düzenliyorsanız teknik uyarlamayı sağlayıcınız yapar; kullandığınız kodların ve senaryoların yeni kurallarla uyumlu olup olmadığını kontrol etmek ise size düşer.

Kod listesinde neler değişti?

Yeni kısmi istisna kodu: 233

233, 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu kapsamında taşınmazların kamulaştırmayı yapan idareye devri için eklenen kısmi istisna kodudur ve ISTISNA fatura tipinde kullanılır. Pazaryerinde ürün satan bir işletmenin günlük işlerinde bu koda ihtiyaç duyması beklenmez. Tüm kodların güncel hâli için e-Fatura istisna kodları listemize bakabilirsiniz.

308 ve 339 artık yalnız Yatırım Teşvik senaryosunda

308 (13/d teşvikli yatırım mallarının teslimi) ve 339 (imalat sanayii ile turizme yönelik yatırım teşvik belgesi kapsamındaki inşaat işleri) kodları 14 Eylül'den beri yalnız YATIRIMTESVIK senaryosunda kabul ediliyor; e-Arşivde karşılığı YTBISTISNA tipidir. TEMELFATURA veya TICARIFATURA senaryosunda ISTISNA tipiyle bu kodları içeren fatura reddedilir. Ayrıntılar 308 ve 339 istisna kodu yazımızda.

KAMU senaryosunda IADE tipi

Kamu idarelerine düzenlenen faturalarda kullanılan KAMU senaryosunda artık IADE fatura tipi de seçilebiliyor. Kamuya satış yapan işletmeler, iade süreçlerinde yazılımlarının bu seçeneği sunup sunmadığını kontrol etmeli.

555 kodu değişmedi ama hâlâ sık hata kaynağı

Bir önceki sürüm olan 1.42 ile gelen 555 "KDV Oran Kontrolüne Tabi Olmayan Satışlar" kodu 1 Nisan 2026'dan beri kullanılıyor. Entegratörler KDV oranını faaliyet (NACE) kodunuza göre kontrol ediyor; faaliyet kodunuza uymayan oranla yapılması gereken satışlarda (yansıtma faturası, demirbaş veya taşıt satışı gibi) 555 seçiliyor. 555'li faturada KDV oranı ve tutarı sıfır olamaz; kod ISTISNA, IHRACKAYITLI ve YTB tiplerinde kullanılamaz. Ayrıntılı anlatım 555 kodu nedir yazımızda.

Şarj ve plaka kuralları kimi ilgilendiriyor?

Aynı paketle SARJ ve SARJANLIK fatura tiplerinde şu alanlar zorunlu oldu:

• araç plakası,
• tam fatura dönemi (başlangıç ve bitiş tarihi ile saati),
• SARJ tipinde ESU rapor numarası,
• SARJANLIK tipinde her kalem için seri numarası.

Ayrıca YABANCIDORSE, YABANCIPLAKA ve YABANCIDORSEPLAKA adlı yeni plaka tipleri tanımlandı; İDİS sevkiyat numarası SE- önekinin yanında ES- önekini de kabul ediyor. Bu maddeler ağırlıkla elektrikli araç şarj hizmeti veren enerji şirketlerini ve yabancı plakalı araçlarla çalışan lojistik firmalarını ilgilendiriyor. Pazaryerinde ürün satan bir işletmenin faturasında bu alanlar genellikle yer almaz.

Satıcı olarak ne yapmalısınız?

• Entegratörünüze veya fatura yazılımı sağlayıcınıza UBL-TR 1.43 uyarlamasını tamamlayıp tamamlamadığını sorun.
• 14 Eylül 2026'dan bu yana GİB'den reddedilen fatura olup olmadığını yazılımınızın gönderim raporundan kontrol edin.
• Ürün kartlarınızda ve cari ayarlarınızda kayıtlı istisna kodlarını gözden geçirin; 308 veya 339 kullanıyorsanız senaryonun YATIRIMTESVIK olduğundan emin olun.
• KDV'si sıfır olan her satırda bir istisna kodu bulunduğunu kontrol edin; %0 bir KDV oranı değildir.
• Faaliyet kodunuza uymayan oranla satış yaptığınız durumlarda 555 kullanımını mali müşavirinizle teyit edin.
• Reddedilen bir faturayı düzeltmeyi geciktirmeyin: fatura, malın tesliminden itibaren en geç 7 gün içinde düzenlenmelidir.