e-FaturaSoru & Cevap
Özel Matrah Kodları (801–812) Nedir?
Mevzuata göre son kontrol: 29 Eylül 2026
Kısa cevap
Özel matrah kodları (801–812), KDV'nin satış bedelinin tamamı yerine kanunda belirlenen özel matrah üzerinden hesaplandığı işlemleri gösterir; altın ve gümüş ziynet, tütün mamulleri, ikinci el taşıt gibi. Yalnız OZELMATRAH, IADE ve SGK tiplerinde geçerlidir.
Özel matrah kodları (801–812), KDV'nin satış bedelinin tamamı üzerinden değil, kanunda belirlenen özel bir matrah üzerinden hesaplandığı işlemleri gösterir. Altın ve gümüş ziynet eşyası, tütün mamulleri ve KDV uygulanmadan alınmış ikinci el taşıt satışları bu işlemlere örnektir. Bu kodlar yalnız OZELMATRAH, IADE ve SGK tipindeki faturalarda geçerlidir.
Özel matrah kodları listesi
| Kod | Açıklama |
|---|---|
| 801 | Milli Piyango, Spor Toto vb. Oyunlar |
| 802 | At Yarışları ve Diğer Müşterek Bahis ve Talih Oyunları |
| 803 | Profesyonel Sanatçıların Yer Aldığı Gösteriler, Konserler, Profesyonel Sporcuların Katıldığı Sportif Faaliyetler |
| 804 | Gümrük Depolarında ve Müzayede Mahallerinde Yapılan Satışlar |
| 805 | Altından Mamul veya Altın İçeren Ziynet Eşyaları ile Sikke Altınların Teslimi |
| 806 | Tütün Mamulleri |
| 807 | Muzır Neşriyat Kapsamındaki Gazete, Dergi vb. Periyodik Yayınlar |
| 808 | Gümüşten Mamul veya Gümüş İçeren Ziynet Eşyaları ile Sikke Gümüşlerin Teslimi |
| 809 | Belediyelerin Şehir İçi Yolcu Taşımacılığı Bilet ve Kartlarının Bayiler Tarafından Satışı |
| 810 | Ön Ödemeli Elektronik Haberleşme Hizmetleri |
| 811 | TŞOF Tarafından Araç Plakaları ile Sürücü Kurslarında Kullanılan Bir Kısım Evrakın Teslimi |
| 812 | KDV Uygulanmadan Alınan İkinci El Motorlu Kara Taşıtı veya Taşınmaz Teslimi |
Özel matrah nasıl çalışır?
Normal satışta KDV, satış bedelinin tamamına uygulanır. Özel matrahlı işlemlerde ise KDV Kanununun 23. maddesi matrahı farklı belirler. Örneğin altından mamul ziynet eşyasında altın bedeli düşüldükten sonra kalan tutar, ticari olarak alınıp KDV uygulanmadan edinilmiş ikinci el taşıtta ise satış bedeli ile alış bedeli arasındaki fark matrah olarak alınır.
Faturada bu durum OZELMATRAH tipiyle ve ilgili 8xx koduyla gösterilir; özel matrah tutarı ve bunun üzerinden hesaplanan KDV ayrıca belirtilir. Matrahın nasıl hesaplanacağı işleme göre değiştiği için ilk faturadan önce mali müşavirinizle teyit edin.
Pazaryeri satıcısı için hangi kodlar önemli?
- 805: Trendyol, Hepsiburada veya n11'de altın takı satan kuyumcular.
- 808: Gümüş kolye, yüzük gibi gümüş takı satıcıları.
- 806: Tütün mamulleri (tütün ürünlerinin internetten satışı ve kargoyla gönderimi 4207 sayılı Kanun'la yasaktır; bu kod pazaryeri satışlarında kullanılmaz).
- 810: Ön ödemeli hat ve kontör gibi elektronik haberleşme hizmetleri.
- 812: KDV uygulanmadan alınmış ikinci el motorlu kara taşıtı veya taşınmaz satışı.
Moda takı, çelik veya pirinç aksesuar gibi altın ya da gümüş içermeyen ürünler özel matraha girmez; bunlar SATIS tipinde normal oranla faturalanır.
Tam tevkifat kodlarıyla karıştırmayın
801–825 aralığı aynı zamanda tam tevkifat kodlarına ayrılmıştır. Numara aynı olsa da anlam tamamen farklıdır: özel matrah kodu matrahın nasıl hesaplandığını, tam tevkifat kodu ise KDV'nin tamamının alıcı tarafından beyan edildiğini gösterir. Hangi listenin geçerli olduğunu fatura tipi belirler: OZELMATRAH tipinde özel matrah, TEVKIFAT tipinde tevkifat listesi. Tevkifat kodlarının tamamı için KDV tevkifat kodları ve oranları, istisna kodları için e-Fatura istisna kodları yazılarına bakabilirsiniz.
Sık sorulan sorular
Özel matrah kodu SATIS tipinde kullanılabilir mi?
Hayır. 801–812 özel matrah kodları yalnız OZELMATRAH, IADE ve SGK tipindeki faturalarda geçerlidir.
Gümüş takı satışında hangi kod kullanılır?
Gümüşten mamul veya gümüş içeren ziynet eşyalarının tesliminde 808 özel matrah kodu kullanılır; matrah hesabını mali müşavirinizle teyit edin.
Kaynaklar
#özel matrah#OZELMATRAH#altın ziynet#KDV matrahı#e-Fatura
Kafatura Editör Ekibi
Pazaryeri satıcılarının günlük sorularını, doğrulanmış mevzuat bilgi tabanına dayanarak yanıtlıyoruz. Bir hata ya da güncel olmayan bilgi görürseniz bize yazın.
